O Rusi Krośnieńskiej, T. 2 - Studia

OFICYNA WYDAWNICZA RUTHENICART » Książki łemkowskie

Cena:37.00PLN
cena okładkowa 47 zł

 

 

 

 

 

 

 

 

 

O Rusi Krośnieńskiej, T. 2 - Studia, Sebastian Dubiel-Dmytryszyn (red.), Krosno 2020, 160x240mm, 234 s. Nakład: 500 egz. Seria: "Waniwka"

Publikacja poświęcona jest tej części Pogórza Karpackiego, która do 1945 roku zamieszkiwana była przez tzw. Zamieszańców - ta do niedawna niemal zapomniana grupa etniczna była częścią wschodniosłowiańskiej ludności ruskiej. Obszar ten nazwany nie bez przyczyny „Rusią Krośnieńską” stanowił etniczną wyspę 10 wsi grekokatolickich otoczonych wokół terenami zamieszkiwanymi przez ludność polską i rzymsko-katolicką. Losy jego mieszkańców powiązane były z losami całej Łemkowszczyzny, do której mimo pewnych odrębności najczęściej był zaliczany. Stopniowo i z dużym opóźnieniem, od końca XIX wieku jego ruscy mieszkańcy budowali swoje poczucie tożsamości etnicznej, początkowo zdecydowanie zdominowanej przez mocno osadzony tu staroruski moskalofilizm, którego dominacja została tu częściowo podważona dopiero w latach 30-tych XX wieku, głównie za sprawą miejscowej inteligencji oraz grekokatolickich duchownych forsujących idee ukraińskie. Zamieszczone w tomie artykuły dają szeroką panoramę dziejów tego mikroregionu, ukazując go na szerokim tle kulturowym i historycznym, co pozwala czytelnikowi lepiej zrozumieć jego specyfikę. Tom składa się z tekstów, zarówno współczesnych, jak i dawniejszych Autorów, pisanych po polsku, jak i tłumaczonych z języka ukraińskiego. Zostały one starannie wybrane przez Redaktora zbioru Sebastiana Dubiel-Dmytryszyna, a choć niektóre z nich były już publikowane wcześniej, to w postaci jednego tomu stanowią nową jakość, zwłaszcza dla Czytelnika polskiego.

Temat pogranicza fascynował i nadal fascynuje badaczy, zarówno starszego jak i młodszego pokolenia. Prezentowane zagadnienia zostały ukazane w szerokim aspekcie historycznym, kulturoznawczym, etnograficznym i religijnym. Całość ukazuje sytuację społeczno-polityczną i religijną typowego pogranicza, z jego ciekawym i inspirującym przenikaniem się kultur. Publikacja ta wnosi znaczący wkład do poznania regionu, będąc niezwykle cenną i potrzebną. Przywraca do pamięci świat bezpowrotnie utracony. Znaczącym jej walorem jest interdyscyplinarne ujęcie problemu. Na przykładzie regionu ukazane zostały czynniki „powstawania” etnicznej tożsamości w całym skomplikowanym procesie dziejowym. Zapewne studia zawarte w drugim tomie „O Rusi Krośnieńskiej” przybliżą Czytelnikom niezapomnianą i wciąż żywą, także we wspomnieniach, „wyspę” łemkowskiego pogranicza.