Łemkowie w dawnych opisach

KSIĘGARNIA ŁEMKOWSKA » OFICYNA WYDAWNICZA RUTHENICART

chwilowo niedostępna

 

 

 

 

 

 

 

 

Łemkowie w dawnych opisach, red. Orest Hamerskij, Krosno 2015, 160x240mm, 434 s.

Publikacja pod redakcją Oresta Hamerskiego „Łemkowie w dawnych opisach” to jedyny jak dotąd zbiór odnalezionych tekstów, powstałych w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku, napisanych o Łemkach, często przez samych Łemków, ale też przez ukraińskich i polskich badaczy Łemkowszczyzny. Aby zachować klimat tychże tekstów zostały one przytoczone w oryginalnej formie edytorskiej i językowej. W zbiorze znalazły się m.in.: Rusini-Łemkowie (1860), O góralach ruskich w Galicyi (1888), Ziemia łemkowska przed półwieczem (1888-93). Tom otwiera kilka współczesnych komentarzy etnograficzno-literaturoznaczych dotyczących opisywania „łemkowskiego świata”. W przygotowaniu druga część zawierająca teksty „łemkoznawcze” z okresu II RP i PRL.

 

Dziewietnasty wiek, w szczególnosci jego druga połowa, a potem okres do wybuchu I wojny światowej, to niestety mało zbadany, ale bardzo waźny okres w historii Łemków. Był to bowiem okres kształtowania się społeczno-politycznego oblicza grupy. Dla wielu badaczy Łemkowszczyzna tego czasu sprowadzała się niestety jedynie do wschodniosłowianskiego ewenementu folklorystycznego na pograniczu zachodniosłowiańskim. (...) W 1860 roku łemkowski pisarz i uczony, greckokatolicki ksiądz Aleksij Toronskij (1838-1901), napisał w swojej pionierskiej rozprawie o Łemkach: „Dostojnym trudu byłoby w statystykę Łemków dogłebniej wejrzeć, wiele bowiem, jak już powiedziano, przecudownych [jest] miejsc, okolic, gór, w których niejedne skarby, dotad niezauważone lub nierozpoznane, w łonie przyrody ukrywają się, i do których niejedna opowieść przypominajaca dawne czasy, od ludu wychodzi. Nam idzie jednak nie tyle o statystykę, jak o przedstawienie obrazu życia Łemków i ich pochodzenia”.